1900 6665     lgp@lgp.vn

Cán bộ đòi 15.000 USD mới có giấy phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Liên quan đến vụ việc một cán bộ của Trung tâm tư vấn đầu tư đấu thầu và hỗ trợ đầu tư thuộc Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM đòi 15.000 USD mới có giấy chứng nhận đầu tư. Nhiều bạn đọc gửi thắc mắc đến Vì Công Lý hỏi hành vi đòi tiền nói trên vi phạm pháp luật như thế nào? Có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Ông Trần Thanh Thành bên khung xưởng chuẩn bị thành lập công ty. Do chưa có giấy phép nên dù đã đầu tư bước đầu nhà xưởng, kho chứa đến nay doanh nghiệp vẫn chưa thể hoạt động. Ảnh Zing
Ông Trần Thanh Thành bên khung xưởng chuẩn bị thành lập công ty. Do chưa có giấy phép nên dù đã đầu tư bước đầu nhà xưởng, kho chứa đến nay doanh nghiệp vẫn chưa thể hoạt động. Ảnh Zing

Ban Biên tập Vì Công Lý xin chuyển lời ý kiến của luật sư về vấn đề này:

Theo thông tin báo chí đưa tin, ông Peng Jung Min, đại diện cho nhà đầu tư Cheng, Hsin liên hệ với Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM để hoàn tất bộ hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án công ty ở Việt Nam. Tuy nhiên quá trình xin cấp giấy chứng nhận đầu tư gặp nhiều rắc rối và ngày 7/9 vừa qua, Sở KH-ĐT có văn bản không chấp thuận đầu tư vì “nhà đầu tư K.S.T International Holdings Ltd được thành lập tại British Virgin Islands – quốc gia chưa phải thành viên của WTO mà Việt Nam có cam kết mở cửa thị trường”.

Sau đó ông Trần Thanh Thành, ủy quyền của ông Peng đã tiếp xúc và gặp gỡ với bà Lại Thị Kim Khánh, phó giám đốc Trung tâm tư vấn đấu thầu và hỗ trợ đầu tư, thuộc Sở KH-ĐT và được bà này ra giá là 15.000 USD để làm chi phí giải quyết (không ký kết hợp đồng) cho việc công ty được cấp chứng nhận đầu tư tại Việt Nam.

Vụ việc đang gây ra nhiều phản ứng dữ dội trong dư luận bởi cách thức làm việc, thái độ của nhân viên hành chính xưa nay đang làm ảnh hưởng lớn tới môi trường đầu tư nói riêng và công cuộc cải cách hành chính nói chung của cả nước.

Có dấu hiệu vi phạm pháp luật Luật Phòng chống tham nhũng

Theo quy định tại Điều 15 Luật cán bộ công chức năm 2008 quy định về đạo đức của cán bộ, công chức: “Cán bộ, công chức phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong hoạt động công vụ.”

Bên cạnh đó, tại khoản 3 Điều 18 Luật này cũng quy định về những việc cán bộ, công chức không được làm liên quan đến đạo đức công vụ, trong đó có:
“3. Lợi dụng, lạm dụng nhiệm vụ, quyền hạn; sử dụng thông tin liên quan đến công vụ để vụ lợi.”

Tuy nhiên thực tế hành vi của người này không chỉ đơn thuần vi phạm những quy định về quyền và nghĩa vụ của cán bộ, công chức trong Luật cán bộ công chức, mà còn có dấu hiệu vi phạm Luật phòng chống tham nhũng. Cụ thể hành vi đòi 15.000 USD “phí bôi trơn” có thể thỏa mãn là một trong các hành vi tham nhũng, quy định tại các khoản 2, 4,6,8,10,11 của Điều 3 Luật phòng chống tham nhũng
“2. Nhận hối lộ.
4. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi.
6. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi.
8. Đưa hối lộ, môi giới hối lộ được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phương vì vụ lợi.
10. Nhũng nhiễu vì vụ lợi.
11. Không thực hiện nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi.”

Về nguyên tắc, theo quy định tại điều 53a Luật phòng chống tham nhũng, trong trường hợp phát hiện dấu hiệu của hành vi tham nhũng, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải ra quyết định tạm đình chỉ công tác, tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác đối với cán bộ, công chức, viên chức có dấu hiệu thực hiện hành vi này nếu có căn cứ cho rằng người đó tiếp tục làm việc có thể gây khó khăn cho việc xem xét, xử lý hoặc theo đề nghị của cơ quan điều tra, Viện kiếm sát hoặc cơ quan kiểm toán nhà nước.

Như vậy trường hợp này, nếu có căn cứ cho thấy việc bà Khánh tiếp tục làm việc là không khách quan, hoặc có đề nghị từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì Giám đốc sở KH&ĐT phải ra quyết định tạm đình chỉ công tác, tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác đối với bà Khánh. Đấy là bước xử lý đầu tiên cần phải tiến hành khi phát hiện dấu hiệu của hành vi tham nhũng.

Theo quy định, việc xử lý những người có hành vi tham nhũng được căn cứ vào Điều 69 Luật phòng chống tham nhũng, cụ thể như sau:
“Người có hành vi tham nhũng thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự; trong trường hợp bị kết án về hành vi tham nhũng và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì phải bị buộc thôi việc”.
Nếu mức độ hành vi dừng lại ở xử lý kỷ luật theo Luật cán bộ công chức.
Căn cứ vào điều 79 Luật cán bộ công chức về các hình thức kỷ luật đối với công chức
“1. Công chức vi phạm quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu một trong những hình thức kỷ luật sau đây:
a) Khiển trách;
b) Cảnh cáo;
c) Hạ bậc lương;
d) Giáng chức;
đ) Cách chức;
e) Buộc thôi việc.
2. Việc giáng chức, cách chức chỉ áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.
3. Công chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo thì đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật; công chức lãnh đạo, quản lý phạm tội bị Tòa án kết án và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì đương nhiên thôi giữ chức vụ do bổ nhiệm.”

Như vậy, nếu qua quá trình xác minh điều tra, hành vi của bà Khánh không đủ cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể áp dụng các hình thức kỷ luật nêu trên.

Hành vi của bà Lại Thị Kim Khánh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Theo phân tích ở trên, có thể thấy bước đầu qua các thông tin tiếp nhận, mới chỉ khẳng định hành vi của bà Lại Thị Kim Khánh khi yêu cầu khoản phí 15.000 USD để công ty được cấp giấy phép đầu tư có dấu hiệu của hành vi tham nhũng. Mức độ và tính chính xác của các thông tin này cần qua quá trình điều tra làm rõ mới có thể kết luận được. Nếu có đủ cơ sở để khởi tố hình sự, hành vi của bà Lại Thị Kim Khánh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Các tội danh liên quan đến hành vi của bà Khánh có thể là:

Trường hợp qua điều tra, xác định bà Khánh lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trực tiếp hoặc sẽ nhận tiền để làm giấy chứng nhận đầu tư cho công ty của ông Peng thì có cơ sở để khởi tố bà Khánh về tội nhận hối lộ theo quy định tại Điều 279 Bộ luật Hình Sự
“1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dưới bất kỳ hình thức nào có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới mười triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười lăm năm đến hai mươi năm:
a) Của hối lộ có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới ba trăm triệu đồng;”
Nếu điều tra, xác định bà Khánh không trực tiếp nhận tiền mà chỉ là trung gian thì có thể phạm tội làm môi giới hối lộ theo quy định tại điều 290 Bộ luật hình sự. Với mức tiền là 15.000 USD thì có thể bị phạt tù từ tám năm đến mười lăm năm.

Việc khẳng định bà Khánh có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không còn phụ thuộc vào quá trình điều tra làm rõ.

Vì Công Lý sẽ theo sát diễn biến trong vụ việc này để thông tin đến quý bạn đọc những tin tức mới nhất và những nhận định kịp thời về mặt pháp lý để có cái nhìn khách quan, đúng đắn và toàn diện nhất đối với vụ việc này.

Trần Lê An Nguyên – Hãng luật Giải Phóng thực hiện